Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam: Những Chiến Binh Sao Vàng

Một cái tên mang theo lá cờ

Đội tuyển bóng đá nam quốc gia Việt Nam thường được gọi trong các bài viết tiếng Anh là "Golden Star Warriors" (Những chiến binh sao vàng), một cách gọi gợi nhớ đến ngôi sao vàng đơn độc trên quốc kỳ. Trong truyền thông Việt Nam, đội tuyển thường được gọi là Đội tuyển bóng đá quốc gia Việt Nam, và người hâm mộ hay gọi tắt là "tuyển Việt Nam." Dù với tên gọi nào, đội tuyển vẫn là một trong những sản phẩm văn hóa nổi bật nhất của đất nước — một điểm chung kết nối các thế hệ và vùng miền theo cách mà ít tổ chức nào khác làm được.

Sự ảnh hưởng của bóng đá đối với đời sống công chúng Việt Nam được đề cập ở mức độ tổng quát hơn trong bài văn hóa bóng đá và thể thao tại Việt Nam, bài viết bao quát về V-League, văn hóa cổ động viên đường phố và các nghi thức xem trận đấu. Trang này tập trung cụ thể vào đội tuyển quốc gia: lịch sử gần đây, kỷ nguyên huy hoàng nhất của đội, và những lưu ý thực tế cho bất kỳ ai mong muốn xem một trận đấu khi đến thăm đất nước.

Huy chương vàng SEA Games 2019

Một trong những thành tích được tôn vinh nhất của đội tuyển là huy chương vàng do đội U22 Việt Nam giành được tại SEA Games 2019, tổ chức tại Philippines. Việt Nam đã đánh bại Indonesia trong trận chung kết, và chiến thắng này đã khơi dậy những cuộc ăn mừng trên đường phố, được cho là lớn nhất trong nhiều năm qua đối với các sự kiện thể thao tại đất nước. Những đoàn xe máy nối đuôi nhau, treo đầy cờ, diễu hành quanh các khu phố ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cho đến khuya.

Chức vô địch SEA Games năm 2019 đã chấm dứt một thời gian dài chờ đợi — Việt Nam đã theo đuổi danh hiệu bóng đá nam SEA Games nhiều thập kỷ nhưng không thành công ở lứa tuổi này. Tầm quan trọng về mặt biểu tượng của việc cuối cùng cũng giành chiến thắng trên sân nhà trong khu vực đã lan tỏa mạnh mẽ vượt ra ngoài các trang thể thao; nó được coi là một dấu mốc của sự tiến bộ và tự tin dân tộc, phản ánh đà phát triển chung được mô tả trong các bài viết về Việt Nam hiện đại trong giai đoạn phát triển nhanh chóng này.

Kỷ nguyên Park Hang-seo

Không có nhân vật đơn lẻ nào định danh danh tiếng của đội tuyển quốc gia hiện đại hơn Park Hang-seo, HLV người Hàn Quốc, người đã dẫn dắt cả đội tuyển nam và đội U23 bắt đầu từ năm 2017. Dưới thời ông, Việt Nam thường thi đấu với phong cách kỷ luật và tổ chức tốt, vượt xa vị thế truyền thống của đội trong khu vực.

Những cột mốc thường được nhắc đến trong thời kỳ Park Hang-seo bao gồm việc đội U23 giành ngôi á quân tại Giải vô địch U-23 châu Á 2018 ở Trung Quốc, lọt vào bán kết ASIAD 2018, và hai chức vô địch SEA Games liên tiếp. Đội tuyển nam cũng đã giành chức vô địch AFF Championship (Cúp khu vực Đông Nam Á) vào năm 2018, danh hiệu đầu tiên của đội trong giải đấu này sau một thập kỷ. Hợp đồng của Park Hang-seo chính thức kết thúc vào năm 2023, và bóng đá Việt Nam vẫn đang tìm cách duy trì đà phát triển mà ông đã tạo ra. Việc thay đổi HLV sau đó diễn ra khá thường xuyên, điều này khá phổ biến đối với các liên đoàn bóng đá quốc gia trong quá trình chuyển tiếp sau kỷ nguyên vàng.

AFC Cup và thành tích ở cấp độ châu Á

Ở cấp độ châu Á rộng lớn hơn, đội tuyển nam Việt Nam có thành tích khá hỗn hợp, điều này phù hợp với vị thế của đội trong nhóm giữa của Liên đoàn Bóng đá châu Á (AFC). Đội tuyển quốc gia đã lọt vào vòng chung kết Asian Cup 2019 tại Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và đạt đến tứ kết, một kết quả được đánh giá cao tại thời điểm đó khi đối đầu với nhiều quốc gia bóng đá châu Á có bề dày thành tích hơn.

Việt Nam cũng đã lọt vào vòng loại thứ ba của vòng loại World Cup châu Á nhiều lần, một giai đoạn mà hầu như chỉ một số ít các đội tuyển Đông Nam Á đạt được. Kết quả trong các giải đấu câu lạc bộ châu Á do AFC tổ chức — nơi các câu lạc bộ Việt Nam như Hanoi FC và Viettel FC đại diện cho đất nước — nhìn chung khiêm tốn hơn, với các đội nội địa thường bị loại ở vòng bảng hoặc các vòng đấu loại sớm trước các đối thủ giàu có hơn từ Đông Á và Tây Á. Người hâm mộ và các nhà bình luận thường xem tiến trình ở cấp độ châu Á là một dự án dài hạn hơn là một kỳ vọng ngắn hạn.

Ban huấn luyện và cơ cấu hiện tại

Ban huấn luyện cho các đội tuyển quốc gia của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF) đã thay đổi hơn một lần kể từ khi Park Hang-seo rời đi, với sự kết hợp giữa các HLV nước ngoài và trong nước đảm nhận vai trò dẫn dắt đội tuyển nam trong những năm qua. Vì các bổ nhiệm của liên đoàn có thể thay đổi giữa các mùa giải và chu kỳ giải đấu, độc giả nên xác nhận HLV trưởng và ban kỹ thuật hiện tại trực tiếp qua các kênh chính thức của VFF hoặc báo chí bóng đá khu vực uy tín trước khi dựa vào một tên cụ thể.

Liên đoàn cũng duy trì các chương trình theo lứa tuổi (U19, U22 và U23) vốn là nguồn cung cấp nhân lực cho đội tuyển nam, cùng với đội tuyển nữ có thành tích thi đấu riêng biệt, bao gồm cả các giải đấu khu vực và ASIAD.

Nơi xem các trận đấu tại Việt Nam

Việc xem một trận đấu của đội tuyển quốc gia tại Việt Nam ít khi là vấn đề tìm kiếm địa điểm mà là vấn đề đi theo đám đông. Vào những đêm trận lớn, các trận đấu thường được phát sóng miễn phí trên các kênh truyền hình quốc gia, và không khí lan tỏa mạnh mẽ vượt ra ngoài bất kỳ màn hình nào.

• Góc bia hơi và quán cà phê đường phố. Như đã mô tả trong hướng dẫn về văn hóa bia hơi Việt Nam, các điểm bia hơiinformal với tivi gắn trên tường là lựa chọn xem bóng đá cộng đồng mặc định ở hầu hết các khu dân cư, đặc biệt là ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.
• Khu cổ động viên công cộng. Trong các kỳ giải đấu lớn (AFF Championship, vòng loại Asian Cup, SEA Games), chính quyền thành phố và các nhà tài trợ trong quá khứ đã thiết lập các màn hình công cộng lớn miễn phí tại các quảng trường trung tâm và công viên. Sự sẵn có của các khu này thay đổi tùy theo giải đấu và thành phố, vì vậy việc kiểm tra danh sách sự kiện địa phương trước vài ngày là rất đáng giá.
• Quán bar thể thao và sảnh khách sạn. Các khách sạn tầm trung và cao cấp ở những khu vực đông du lịch thường chiếu các trận đấu lớn, và những địa điểm này thường yên tĩnh và thoải mái hơn, mặc dù đắt tiền hơn so với các lựa chọn ven đường.
• Sân vận động để trực tiếp xem. Các trận sân nhà của đội tuyển quốc gia thường được tổ chức tại Sân vận động Quốc gia Mỹ Đình ở Hà Nội, với một số trận đấu khác được tổ chức ở những nơi khác. Vé cho các trận đấu loại trực tiếp quan trọng thường được xử lý thông qua VFF hoặc các đối tác được ủy quyền; việc mua vé từ các nhà bán lại không chính thức bên ngoài sân vận động tiềm ẩn rủi ro cao về vé giả, vì vậy tốt nhất nên tránh điều này nếu có thể.

Các cuộc đối đầu khu vực và văn hóa cổ động

Các cuộc đối đầu được quan tâm nhất của Việt Nam thường là với Thái Lan và Indonesia, cả hai đều là những cường quốc bóng đá Đông Nam Á khác với lịch sử cạnh tranh lâu dài với Việt Nam ở cấp độ SEA Games và AFF Championship. Các trận đấu với hai đối thủ này thường thu hút lượng khán giả truyền hình trong nước lớn nhất và những cuộc ăn mừng trên đường phố rõ rệt nhất khi Việt Nam chiến thắng.

Văn hóa cổ động viên chủ yếu dựa vào cờ, các đoàn xe máy và việc xem bóng đá tập thể hơn là các nhóm cổ động viên chuyên nghiệp trong sân vận động, mặc dù các câu lạc bộ cổ động viên có tổ chức cũng tồn tại xung quanh các câu lạc bộ như Hanoi FC và Ho Chi Minh City FC. Những du khách tò mò về cách điều này hòa nhập với đời sống thành phố rộng lớn hơn có thể thấy hữu ích khi kết hợp một đêm xem trận đấu với một chuyến đi bộ qua các quận trung tâm của Hà Nội hoặc TP. Hồ Chí Minh, nơi không khí vào một đêm lớn thường rất rõ ràng bất kể bạn đang đứng trước màn hình nào.

Bài viết liên quan

• Bóng đá và thể thao trong văn hóa Việt Nam
• Việt Nam hiện đại
• Văn hóa bia hơi Việt Nam
• Hà Nội