Trái cây Việt Nam: Cẩm nang nhiệt đới

Việt Nam là một trong những quốc gia sở hữu nguồn trái cây phong phú bậc nhất. Đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên sản xuất phần lớn các loại trái cây nhiệt đới của Đông Nam Á với quy mô lớn, và ngay cả những chợ thành phố bình thường nhất cũng luôn sẵn sàng trưng bày mười lăm đến hai mươi loại trái cây khác nhau tại bất kỳ thời điểm nào. Dưới đây là cẩm nang ngắn gọn về những loại trái cây bạn sẽ gặp và thời điểm tốt nhất để thưởng thức chúng.

Sầu riêng

Mùa: Tháng 5 đến tháng 8 ở miền Nam, muộn hơn một chút ở các tỉnh miền Trung.

Loại trái cây lớn, vỏ xanh và có gai, nổi tiếng với mùi hương bị cấm trong nhiều khách sạn. Bên trong là phần thịt vàng kem, chia thành ba đến năm múi, mỗi múi bao quanh một hạt lớn. Các giống sầu riêng Việt Nam — phổ biến nhất là Ri6 và Monthong (nhập khẩu từ Thái Lan) — có vị béo ngậy và ít nồng hơn so với Musang King của Malaysia. Một trái sầu riêng nguyên quả có giá từ 100.000 đến 300.000 VND tùy thuộc vào kích thước và giống. Hầu hết các chợ đều sẵn sàng bổ sẵn và đóng gói phần thịt cho bạn.

Măng cụt

Mùa: Tháng 5 đến tháng 8.

Loại trái cây có vỏ dày màu tím, bên trong là phần thịt trắng chia múi. Bóp nhẹ hoặc rạch phần đỉnh để mở nắp, sau đó dùng thìa ăn từng múi mềm. Vị chua thanh, hương hoa nhẹ và hơi giống nho. Giá khoảng 80.000 VND mỗi kg vào thời điểm cao điểm.

Chôm chôm

Mùa: Tháng 6 đến tháng 9.

Loại trái cây màu đỏ có lớp lông mềm. Bóp nhẹ vỏ để nứt ra và lấy ra một quả thịt trắng tròn bao quanh hạt. Vị ngọt, hơi giống nho, dai hơn một chút so với nhãn. Thường được bán thành từng chùm còn nguyên cuống tại các chợ với giá từ 30.000 đến 50.000 VND mỗi kg.

Nhãn

Mùa: Tháng 7 đến tháng 9.

Người anh em nhỏ hơn của chôm chôm với lớp vỏ nâu nhẵn. Bóc vỏ, thả phần thịt trong suốt vào miệng. Vị ngọt, hơi có mùi xạ hương. Tỉnh Hưng Yên ở miền Bắc là nguồn cung nổi tiếng nhất.

Vải

Mùa: Tháng 5 đến tháng 6. Đây là mùa trái cây ngắn nhất trong năm.

Vỏ đỏ sần sùi, thịt trắng trong, có một hạt. Ngọt hơn và thơm hơn nhãn. Huyện Lục Ngạn ở Bắc Giang là nơi sản xuất phần lớn vải thương mại của cả nước. Giá từ 50.000 đến 100.000 VND mỗi kg trong mùa; ngoài mùa thì rất khó tìm.

Thanh long

Mùa: Quanh năm, cao điểm từ tháng 5 đến tháng 10.

Loại trái cây có vỏ hồng với hình dáng đặc trưng. Thịt trắng chứa nhiều hạt đen nhỏ; có cả giống thịt đỏ ngọt hơn và thú vị hơn. Vị giòn, hơi ngọt nhẹ, chủ yếu là nước. Tỉnh Bình Thuận sản xuất gần như toàn bộ thanh long của Việt Nam để xuất khẩu.

Mít

Mùa: Cao điểm từ tháng 3 đến tháng 8.

Loại trái cây khổng lồ, vỏ xanh sần sùi, thường được bán sẵn từng múi trong các khay nhựa tại chợ. Mỗi múi là một nang thịt vàng dai bao quanh hạt lớn. Vị ngọt, hơi dai, với hương vị nằm giữa xoài và kẹo cao su. Thường bán theo múi với giá khoảng 10.000 đến 20.000 VND.

Na / Mãng cầu

Mùa: Tháng 7 đến tháng 10.

Loại trái cây màu xanh sần sùi, kích thước bằng nắm tay. Nhấn nhẹ để kiểm tra độ chín (nên hơi mềm), sau đó bẻ bằng tay và ăn phần thịt màu kem, nhổ bỏ hạt đen. Vị ngọt, béo ngậy, rất thơm hương hoa. Mãng cầu xiêm (soursop) là người anh em lớn hơn, có gai, thường được dùng làm nước ép hoặc chè.

Bưởi

Mùa: Tháng 8 đến tháng 12 đối với giống da xanh nổi tiếng Bến Tre.

Loại trái cây họ cam quýt lớn, vỏ xanh dày và các múi màu hồng nhạt hoặc vàng. Ngọt hơn và ít đắng hơn bưởi tây. Thường được ăn như món ăn nhẹ kèm với một đĩa nhỏ muối ớt để chấm.

Xoài

Mùa: Tháng 4 đến tháng 7.

Việt Nam trồng nhiều giống xoài khác nhau. Xoài Cát Hòa Lộc là giống xoài vàng ngọt được ưa chuộng. Xoài xanh (chưa chín) thường được ăn như món ăn nhẹ với muối ớt hoặc trộn salad.

Vú sữa, Mây, Mãng cầu xiêm và các loại trái cây hiếm khác

Vú sữa — màu tím, ăn bằng cách bổ đôi và dùng thìa múc thịt. Mây (salak) — loại trái cây có vỏ như da rắn, giòn và hơi chua. Mãng cầu xiêm — loại trái cây xanh lớn có gai, chủ yếu dùng làm nước ép. ổi hồng — ăn xanh với muối ớt hoặc ăn đỏ chín như món ăn nhẹ.

Nơi mua

Chợ wet (chợ truyền thống) là nơi tốt nhất. Chợ Đồng Xuân ở Hà Nội, Chợ Bến Thành và Chợ Bình Tây ở TP.HCM, Chợ Hàn tại Đà NẵngĐà Nẵng (Da Nang)dah nangMajor coastal city in central Vietnam, known for its beaches, the Marble Mountains, and modern infrastructure., Chợ Đông Ba ở Huế. Các tiểu thương đường phố với giỏ xe đạp bán trái cây trong ngày với giá thấp hơn chợ. Trái cây ở siêu thị có giá gấp đôi so với chợ cho cùng một chất lượng.

Cách ăn những loại trái cây lạ

Nếu bạn thấy một loại trái cây không nhận ra, hãy chỉ tay và hỏi "ăn thế nào?" — "làm thế nào để ăn?". Tiểu thương sẽ hướng dẫn bạn. Hầu hết các chợ đều có dao trên quầy và sẽ sơ chế trái cây cho bạn với phí thêm từ 5.000 đến 10.000 VND.

Đọc thêm: Các chợ của Việt Nam, Chè, Ẩm thực miền Trung và miền Nam, Hướng dẫn ẩm thực TP.HCM, Hướng dẫn ẩm thực Hà Nội.

Cách phát âm

Các loại trái cây chính trong tiếng Việt: sầu riêng (sa-oo zee-eng — durian), măng cụt (mang koht — mangosteen), chôm chôm (chohm chohm — rambutan), thanh long (tanh long — dragon fruit), mít (mit — jackfruit), nhãn (ngun — longan), vải (vai — lychee), xoài (sway — mango).

Cách đặt mua

"Tôi muốn mua một ký trái cây tươi" (toy moon moo-uh moht kee trai kay too-uh) — "Tôi muốn mua một ký trái cây tươi." Tại các chợ: "Thái (hoặc gọt) giùm tôi cái này" (thai yup toy kai nai) — "cắt (hoặc gọt) giúp tôi cái này."

Mức giá tham khảo

Giá sầu riêng và vải vào mùa cao điểm sẽ thấp hơn; trái cây nhập khẩu ngoài mùa có giá cao gấp 2–3 lần.

Ba khu phố tốt nhất để thử

Hà Nội: Chợ Đông Xuân (Phố cổ) — có đầy đủ các loại trái cây quanh năm, tiểu thương thành thạo việc bóc vỏ. TP.HCM: Chợ Bến Thành (Quận 1) — lựa chọn tinh tế, thân thiện với khách du lịch. Đà Nẵng: Bờ sông Chợ Hàn — trái cây Đồng bằng sông Cửu Long tươi nhất, giá tốt nhất ngoài TP.HCM.